De Spaanse Linie
De Tachtigjarige Oorlog: 1568 tot 1648
Begin 16de eeuw stond Nederland onder de bezetting van het Spaans- Habsburgse rijk. Dit rijk was rooms-katholiek en duldde naast deze godsdienst geen andere godsdienst in het rijk. Vanaf 1556 werd dit rijk geleid door Filips II. Filips II wilde zijn rijk zo groot mogelijk houden en drukte elke vorm van verzet de kop in. Ook wilde Filips II voorkomen dat andere godsdiensten in het rooms-katholieke rijk zouden binnen dringen.
Spaanse Successieoorlog: 1701-1713
Europese oorlog die van 1701 tot 1713/1714 werd gevoerd met als inzet de opvolging van de kinderloos gestorven Karel II in de Spaanse erflanden.
Fort Francipani (Moerbeke)
Dit fort hoort net als Fort Moerspui tot de Linie van de Nieuwe Vaart, en werd aangelegd in 1644. Na de verovering van Hulst door Staatse troepen in november 1645, waarbij de meeste Spaanse forten veroverd werden, bleef Francipani in Spaanse handen. De vrede van Munster bevestigde deze toestand. Het zou tijdens de Spaanse successieoorlog nog aangepast zijn door de Franse vestingbouwkundige Vauban. Het was een vrij groot fort met vier bastions omringd door een gracht en glacis met bedekte weg van ruim 350m zijde. Het is goed bewaard; de verdedigingswalen hoofdgracht zijn aan de Westelijke zijde bijna intact gebleven. De oostelijke helft is nog herkenbaar in de percellering en lichte ophogingen. Ook het glacis is bijna intact bewaard. Op het middenplein staan er recente gebouwen. Het geheel is privébezit en niet toegankelijk.
De Koebrug en Heimeerschen
De huidige betonnen Koebrug dient ter vervanging van de prachtige ijzeren ophaalbrug die werd opvergeplaatst naar het Domein Bokrijk. Hier trokken paarden de schuiten op sleep naar de kaaien. We gaan rechts richting 'De Stuiver' en Links zien we de Boudelohoeve.
We nemen vervolgens de heimeerschstraat en volgen die bijna tot het eind. De Heimeerschen dienden als stallingen voor de vele soldatenpaarden. Want de Spaanse en Franse maar ook van de Engelse, Schotse en Deense soldaten vertoefden in de meersen. De soldaten eisten van de boeren graan en hooi. Men spreekt nog steeds van de 1ste, 2de en 3de Meeda en woord afgeleid van het engelse Meadow.
We komen nu in de prachtige bosrijke gebieden van de Meulevijverstraat, eertijds een zeer onveilig gebied vanwege de rondzwervende horden wolven.
Aan de laatste bocht in de Heimeersstraat gaan we rechtsaf om op Bosdorp de hoofdweg te bereiken. Ietwat verder volgen we rechts de spoorwegroute tot aan ons vertrek.
Aanleg Stekense Vaart
Het Stekens Vaardeke of het Kanaal van Parma is een waterloop die zijn oorsprong kent op het eind van de 16de eeuw. Alexander Farnèse, de hertog van Parma, had hier zijn hoofdkwartier en gaf de eerste spadesteek op 21 oktober 1584. Hij liet een Kanaal graven van Stekene tot Kallo, gebruik makend van bestaande waterwegen en het eerder ontgraven kanaal uit 1315 door Robrecht van Bethune, graaf van Vlaanderen. Alexander Farnèse had tot doel de verovering van Antwerpen op Marnix Van St-Aldegonde.
Het kanaal moest zijn troepen brengen naar de linker Scheldeoever met platboomschuiten of 'eertvelders' genaamd. Het kanaal werd op drie maand tijd gegraven en gaf aansluiting op het Moerbeekse Fort Terwest waar verbinding met Gent mogelijk werd. Farnese slaagde in zijn opzet en veroverde op die manier zijn faam als veldheer. Een groot stuk tot Kallo werd na de val van Antwerpen gedemt en enkel de grillige gracht rechtover de Wal is een van de overblijfsels van deze vaart.
Na de oorlogen tussen 1550 en 1650 slipte de vaart dicht na een overstroming en het duurde 150 jaar om er weer bovenop te komen.
Later in 1985 kende Stekene opnieuw een overstroming. Vandaag kent dit stilgebied een prachtig natuurdecor. De schippers zijn verdwenen en onlangs werd er een waterzuiveringssation langs opgetrokken.
De Spaanse Linie
Oorlogsgeschiedenis 'De Linie' en 'De Wal':
De linie werd aangelegd tijdens de Tachtigjarige Oorlog. In deze periode doorsneed de grenslijn tussen Staats- en Spaans-Vlaanderen het gebied dat we tegenwoordig kennen als Zeeuws-Vlaanderen van oost naar west. Langs deze grenslijn lagen aan beide zijden talrijke versterkingen, forten, waarvan sommige nog steeds in het landschap aanwezig zijn. In de loop van de tijd keerden de krijgskansen verschillende malen en daarmee wijzigden ook de grenzen. In het kader van de verdediging werd een aantal polders onder water gezet. Naderhand werden deze gebieden opnieuw drooggelegd.
Fort Sint-Jan
Het fort Sint-Jan werd opgericht in de Tachtigjarige oorlog (1568-1648) als vooruitgeschoven verdedigingspost tegen de Hollanders. De vestiging was vierkant met hoeken naar de vier windstreken. De huidige rijksweg 60 loopt er eigenlijk middendoor. Ook in Stekene en Klein-Sinaai zijn er nog sporen van deze linie. Vanuit de lucht zie je het verrassend goed...
